Cacao [Theobroma cacao]

De Zuid- en Middenamerikaanse cacaoboom wordt vijf tot zes meter hoog en bloeit met kleine, roodachtige bloemen. Na de bloei draagt hij cacaonoten die zo’n twintig tot vijfentwintig zaden of bonen bevatten die rammelen eens ze rijp zijn. Deze zaden waren in de tijd van de Azteken een wettelijk betaalmiddel en een offer aan de goden. Cacao werd als drank meegebracht uit Mexico in 1517 door Herman Cortez. Het werd op heel korte tijd populair aan het Spaanse hof. Pas in de negentiende eeuw maakte men de eerste chocolade.

Voor de cacaoteelt wordt vooral Theobroma leicocarpa aangeplant. Een familielid, T. Grandiflorum wordt traditioneel tot frisdrank verwerkt.

Cacaobonen

Geoogst wordt in juni en december. De cacaobonen worden uit hun omhulsel gehaald. Door fermentatie toe te laten, kan de omringende, wrange witte pulp die rond de bonen zit, makkelijker verwijderd worden. Daarna worden de bonen gedroogd. De bonen bevatten tot twee percent theobromine (een caffeïne achtige stof) en veertig tot zestig percent vetten. Bij het winnen van de cacaoboter uit de cacaoboon blijft cacaopoeder over. Hieruit is vijftig tot zestig percent van de boter verwijderd.

Cacao bevat vitamine D, sisosterol, cafeïne en theobromine (alkaloïden), cacaonine (een glucoside, afwezig in de verwerkte vrucht) en een looiachtige roodbruine kleurstof. Cacaoboter bevat veel stearine- en oleïnezuur.

Cacao wordt natuurlijk vooral gebruikt voor chocolade, maar ook voor chocolademelk, voor pudding, voor desserts en in sommige Zuidamerikaanse hartige gerechten.