Citrinine

Citrinine is een mycotoxine dat geproduceerd wordt door schimmels uit het Penicillium, Monascus en Aspergillus genus. Het wordt vooral geproduceerd als er een tekort aan zuurstof is, meestal bij droge fermentatie. Het vergiftigt in de eerste plaats de nieren.

De Monascus schimmel wordt gebruikt bij de productie van Ang-kak of "Rode rijst’. Het Aspergillus genus wordt gebuikt bij het fermenteren van soja-saus en miso. Penicillium kom je tegen bij kaas en natuurlijk bij het maken van het antibioticum Penicilline.

In traditioneel geproduceerde voedingswaren wordt de aanmaak van citrinine vermeden door te zorgen dat er voldoende belucht wordt. Het toxine is vooral een probleem eens de productie hoeveelheid dermate groot wordt dat men gaat afwijken van traditionele productiemethodes. Traditioneel wordt meestal gefermenteerd in grote, ondiepe rechthoekige bakken, waarbij het oppervlak aan de lucht groot is ten opzicht van het volume. Maar zelfs op industriële schaal worden vaak traditionele methodes in eer gehouden. In China maakt men Ang-kak in partijen van enkele duizenden kilo’s in roestvast stalen vaten, maar de fermenterende rijst wordt tussendoor nog steeds verlucht op bamboe matten.

In veel voedingsmiddelen van het bovenstaande lijstje wordt bij controle citrinine aangetroffen, gaande de meetbaarheidsgrens van 0,1 microgram per gram tot ca. 20 microgram per gram. De controle gebeurt alleen nog maar door onderzoekers en nog niet op regelmatige basis door de voedingsmiddelen keuring.

Dat weerhoudt de supplementenindustrie niet om ondertussen Ang-kak tot wondermiddel te bombarderen, dat cholesterol verlagend zou werken en dus ook zeer goed voor de lijn zou zijn. Er is weliswaar enige indicatie dat dat zou kunnen kloppen, maar de wetenschap is eerder bezorgd dat het moeilijk is om wat dan ook te produceren met eerder genoemde schimmels zonder citrinine.

In de USA verbood de FDA in 1998 een capsule met rode rijst met de merknaam Cholestin die werd verkocht als cholesterol verlagend voedingssupplement. Dat gebeurde omdat de fabrikant, Pharmatex, de productie van Monacoline (de stof die de cholesterol verlaagt) tijdens de fermentatie dermate stimuleerde dat het geen voedingssupplement meer was, maar een geneesmiddel. Natuurlijk was het niet als geneesmiddel geregistreerd en, belangrijker, getest.