Mangistan [Garcinia mangostana]

Een maleisische vrucht die hier niet zo heel makkelijk te vinden is. Lijkt een beetje op lychee van smaak, maar donkerbruin van kleur en qua vorm eerder een mispel. Een mangistanboom kan wel 25 meter hoog worden. Pas na 10 tot 15 jaar gaat de boom vruchten dragen. In Indonesie brengt een vrucht met 4 stempeldelen geluk, net als hier een klavertje vier. Deze boom is een lid van een heel uitgebreid genus.

Mangistan

Mangistan wordt in Zuidoost-Azië en plaatselijk in tropisch Amerika en tropisch Afrika geteeld. De vrucht heeft een dikke, leerachtige schil die paars-bruin van kleur is. Aan het steeltje van de vrucht zitten 4 kelkblaadjes. Aan de onderzijde zitten 4 tot 8 meegegroeide stempeldelen. De hoeveelheid stempeldelen is gelijk aan het aantal vruchtvleespartjes.

In de vrucht zitten parelwitte partjes vruchtvlees aan elkaar vast als partjes van een mandarijn. Er kunnen pitten in het vruchtvlees voorkomen. Vers, in vruchtenslaatjes of op ijs. Maar pas op met de purperrode schil: de vlekken ervan krijg je nooit meer uit kleren of handdoeken.

Dit fruit heeft sinds een tijdje ook al de status van wondermiddel bij de supplementenindustrie. Ze hebben er zelfs een nieuwe naam (mangosteen) voor bedacht. Het wonder heet xantonen. Een citaat van één van de sites: "Xantonen zijn bio-moleculaire structuren, die het lichaam versterken op cellulair niveau en op die manier allerlei kwalen en aandoeningen verhelpen." Zegt natuurlijk absoluut niks, maar klinkt erg wetenschappelijk.

Xantonen zouden maar vier uur (volgens andere sites dan weer zes uur) hun fantastische eigenschappen behouden. En die eigenschappen zouden door meer dan vijftig wetenschappelijke rapporten bevestigd worden. Die rapporten kan je kopen, alhoewel je ze ook via Google scholar kan terugvinden. En dan blijkt al snel dat xantonen schimmelwerende en desinfecterende werking hebben. Net als flavonoïden, eigenlijk. Maar, net als flavonoïden is de toepassing voer voor specialisten. Eén van de in deze vrucht aanwezige xantonen verhoogt de bloeddruk. Er zo maar gaan mee rommelen kan evengoed je hormoon- en enzymbalans verstoren. Gelukkig zal de supplementenindustrie vermoedelijk niet onmiddelijk brokken maken, daarvoor is de concentratie werkzame stoffen in hun toverdrankjes te laag. De xantonen zitten immers in de schil en niet in het duur verkochte sap. Traditioneel wordt de schil als verfstof en in de volksgeneeskunde gebruikt.

Erger is wel dat sommige xantonen giftig zijn. Het zijn gifstoffen die ook door sommige bacteriën, bv. Helicobacter pylori geproduceerd worden. Je vindt ze in garcinia hanbury die mogelijk kan verward worden met een ander stokpaardje van de supplementenindustrie, de Malabar tamarinde garcinia cambodgia, een supplement dat als vermageringsmiddel met chocolade achtige smaak verkocht wordt.