Terpenen

Terpenen zijn een groep van natuurlijke bewaarmiddelen waarvoor geen E-classificatie vereist is. In voeding zorgen ze vooral voor het aroma. Zo is limoneen en citral in citrusvruchten aanwezig, camphor in kamfer, pineen in dennen, eugenol in kruidnagel, anethol in anijs, dragon en venkel, thymol in tijm en oregano, geraniol (de geur van rozen) in laurier en citroengras, carvon in karwij, komijn en dille en menthol in munt.

Er zijn zo’n 36.000 verschillende terpenen. Ondanks de grote verschillen in hun structuur, zijn alle terpenen in basis opgebouwd uit het molecuul isopentenyl difosfaat (C₁₀H₁₆).

Terpenen worden ingedeeld aan de hand van het aantal koolstofatomen als:

 hemiterpenen "halve terpenen", met vijf koolstofatomen, C₅
 monoterpenen C₁₀

Hieronder vindt je een groot aantal "plantenhormonen" of signaalstoffen die de plant afscheidt bij de bloei, of als er gevaar dreigt.

 sesquiterpenen "anderhalve terpenen", C₁₅
 diterpenen C₂₀

De diterpenen of gibbereline zuren, waarvan er meer dan 100 zijn. De gibbereline zuren zijn groeiregulatoren of planten hormonen. Ook hiervan zijn sommige signaalstoffen.

 triterpenen C₃₀

Tot de triterpenen behoren de steroïden, bv. ergosterol.

 tetraterpenen C₅₀

Tot de groep van de tetraterpenen hoort bv. B-caroteen, en lycopeen, de rode kleurstof in tomaten.

 polyterpenen of hogere polymeren

Latex of natuurrubber is een voorbeeld van een plantaardig polyterpeen.

Maar ook stoffen die in de verfindustrie en de reiniging gebruikt worden, zoals terpentijn, zijn terpenen. Terpentijn wordt gewonnen uit naaldbomen. Ook andere bomen, zoals de Tea-tree, leveren een aantal terpenen, waarvan sommige zo giftig dat ze bij de bestrijding van ongedierte en schimmels gebruikt worden.